Category: waiphrathamboon

         วัดนันตาราม ตั้งอยู่ที่ ตำบลหย่วน อำเภอเชียงคำ จังหวัดพะเยา มีประวัติศาสตร์อันยาวนาน งดงามไปด้วยงานพุทธศิลป์แบบไทใหญ่-พม่า โดดเด่นไปด้วยวิหารไม้สักทั้งหลังที่มีผลงานการฉลุไม้ตกแต่งลวดลายอย่างงดงาม

วัดนันตาราม ไม่ปรากฏว่าสร้างมาตั้งแต่สมัยใด เล่ากันว่าแต่เดิมที่ตั้งวัดแห่งนี้เป็นวัดร้างมาก่อน โดยระยะแรกสร้างเป็นเพียงวิหารไม้มุงด้วยหญ้าคา คนจึงเรียกว่าจองคา โดยคำว่าจองเป็นภาษาไทใหญ่หมายถึง วัด ส่วนคา หมายถึงมุงด้วยหญ้าคา บ้างก็เรียกจองม่าน หรือ วัดพม่า

          จากนั้นใน พ.ศ.2467 พ่อเฒ่าตะก่าจองนันตา (อู๋) วงศ์อนันต์ คหบดีชาวปะโอ (ตองสู่) ผู้รับสัมปทานทำไม้ให้กับบริษัทค้าไม้ต่างชาติ เป็นผู้มีศรัทธาแรงกล้าที่จะทำนุบำรุงพระพุทธศาสนาได้เชิญชวนผู้มีจิตศรัทธาร่วมกันบูรณะปรับปรุงเสนาสนะวัดจองคาที่ทรุดโทรมให้มีความมั่นคงแข็งแรงงดงามสมเป็นพุทธสถาน

          พ่อตะก่าจองนันตา (อู๋) รับเป็นเจ้าภาพสร้างวิหารหลังปัจจุบัน โดยว่าจ้างช่างชาวพม่าจากจังหวัดลำปางมาออกแบบและทำการก่อสร้างเป็นวิหารไม้สักทั้งหลัง รูปทรงสถาปัตยกรรมแบบพม่า หลังคาหน้าจั่วยกเป็นช่อชั้นลดหลั่นกันสวยงาม มุงด้วยไม้แป้นเกล็ด เพดานประดับประดาด้วยกระจกสีลวดลายวิจิตร ใช้เวลาร่วม 10 ปีจึงสำเร็จสมบูรณ์

          เพื่อเป็นการรำลึกถึงคุณงามความดีและเป็นอนุสรณ์ผู้สร้าง จึงได้เปลี่ยนชื่อวัดจากจองม่าน เป็น วัดนันตาราม เพื่อเป็นเกียรติแก่ท่าน

          วิหารไม้สักแห่งวัดนันตาราม ภายในวิหารยกเป็น 3 ชั้น ชั้นสูงสุด คือ ชั้นพุทธะเป็นชั้นประดิษฐานของพระประธานและพระพุทธรูป รองลงมาเป็นชั้นของพระสงฆ์ และ ชั้นสุดท้าย คือ ชั้นที่นั่งของอุบาสก อุบาสิกา ในวิหารมีเสาทั้งหมด 68 ต้น ลงรักปิดทอง 40 ต้น เพดานลงลวดลายประดับด้วยกระจก ศิลปะแบบมัณฑะเลย์

          ภายในวิหารประดิษฐานพระประธานไม้สักทอง ชื่อพระพุทธเมตตา เป็นพระพุทธรูปปางมารวิชัยทรงเครื่องแบบมัณฑะเลย์ แกะสลักด้วยไม้สักทองขนาดใหญ่ทั้งองค์ มีขนาดหน้าตักกว้าง 51 นิ้ว สูงจากฐานถึงยอดเกศาประมาณ 9 ศอก

          องค์พระประดิษฐานบนสิงหบัลลังก์ไม้ประดับลวดลายและกระจกสี งามอลังการด้วยไม้ฉลุศิลปะพม่า เป็นลวดลายเครือเถา ทั้งยังมี กามเทพตัวน้อย (คิวปิด) เทพแห่งความรัก 8 องค์ แกะสลักอยู่ในด้านหลังพระประธานด้วย คาดว่าได้รับอิทธิพลจากชาติตะวันตก เพราะสร้างในสมัยที่พม่าเป็นคนในบังคับของอังกฤษ และมีลวดลายสัตว์หิมพานต์เป็นนางนกกิงกะหร่า (กินรี)

          การที่มีกามเทพน้อยทั้ง 8 องค์อยู่ด้านหลังองค์พระนี้ทำให้บางคนมากราบพระและถือโอกาสไหว้ขอพรในเรื่องของความรักในคราวเดียวกัน 

        นอกจากนั้นภายในวิหารยังมีพระพุทธรูปสำคัญอีกหลายองค์ เช่น พระเจ้าแสนแซ่ พระพุทธรูปเก่าแก่เนื้อทองสัมฤทธิ์ปางมารวิชัย หน้าตักกว้าง 19 นิ้ว สูง 24 นิ้ว สร้างขึ้นด้วยศิลปะแบบเชียงแสน องค์พระสามารถถอดประกอบเป็นชิ้น ๆ ได้โดยมีสลัก หรือ แซ่ ตอกให้ชิ้นส่วนขององค์พระเชื่อมติดกันอย่างมั่นคง ปัจจุบันกรมศิลปากรจดทะเบียนรับรองเป็นโบราณวัตถุ

         พระพุทธรูปหยกขาว ศิลปะพม่า พระพุทธรูปเกสรดอกไม้ที่สร้างจากดอกไม้หอมนานาชนิดในเมืองตองจี ประเทศพม่า ซึ่งนำมาตากแห้งและบดให้ละเอียดผสมกับยางรัก เถ้าฟางเผาคลุกกับดินจอมปลวก แล้วปั้นเป็นพระพุทธรูปลงรักปิดทอง ประดิษฐานอยู่ภายในวิหาร

          ภายนอกวิหาร ประดิษฐานเจดีย์ยี่สิบห้าศตวรรษ เป็นเจดีย์ก่ออิฐถือปูน สร้างเมื่อ พ.ศ. 2500 ลักษณะเป็นเจดีย์แปดเหลี่ยม

          วัดนันตารามยังจัดส่วนหนึ่งเป็นพิพิธภัณฑ์ใช้เก็บของเก่ามากมาย อาทิ เหรียญและธนบัตรเก่า เครื่องใช้โบราณ เครื่องดนตรีโบราณ ผ้าและภาพวาดเก่าแก่ ให้บุคคลทั่วไปเข้าชมอีกด้วย

วัดพระเชตุพนวิมลมังคลารามราชวรมหาวิหาร (วัดโพธิ์)
แขวงพระบรมมหาราชวัง เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร ไทย ประเทศไทย

วัดพระเชตุพนวิมลมังคลารามราชวรมหาวิหาร หรือ วัดโพธิ์ เป็นพระอารามหลวงชั้นเอกชนิดราชวรมหาวิหาร และเป็นวัดประจำรัชกาลที่ 1 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์

วัดโพธิ์ เปรียบเสมือนมหาวิทยาลัยแห่งแรกของประเทศไทย ที่รวบรวมความรู้และภูมิปัญญาไทย สะท้อนผ่านศิลปกรรมโบราณ จิตรกรรมฝาผนัง ประติมากรรม และคัมภีร์โบราณ ที่ล้วนทรงคุณค่า ดึงดูดนักท่องเที่ยวจากทั่วทุกมุมโลกให้มาสัมผัสประสบการณ์อันล้ำค่า

สถานที่น่าสนใจภายในวัดโพธิ์

พระวิหารพระพุทธไสยาสน์

ปางไสยาสน์ขนาดยาว 46 เมตร สูง 15 เมตร ประดิษฐานอยู่ภายในพระวิหาร เต็มไปด้วยลวดลายอันวิจิตรบรรจง

พระระเบียงคด

เดินชมพระระเบียงคด ชมประติมากรรมพระพุทธรูปปางต่างๆ กว่า 150 องค์ แต่ละองค์ล้วนมีความงดงามและเอกลักษณ์เฉพาะตัว สะท้อนให้เห็นถึงฝีมือช่างไทยโบราณ

จารึกวัดโพธิ์
เรียนรู้ภูมิปัญญาไทยโบราณผ่านจารึกวัดโพธิ์ จารึกบนแผ่นหินอ่อนที่รวบรวมความรู้เกี่ยวกับดาราศาสตร์ การแพทย์ โหราศาสตร์ และอื่น ๆ อีกมากมาย

พระมหาเจดีย์สี่รัชกาล

ชมความงดงามของพระมหาเจดีย์สี่รัชกาล เจดีย์ทรงระฆังคว่ำ สีทองอร่าม บรรจุพระบรมสารีริกธาตุ เป็นที่เคารพสักการะของพุทธศาสนิกชน

พิพิธภัณฑ์สถานแห่งชาติวัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม

ชมโบราณวัตถุ ศิลปวัตถุ และงานช่างฝีมือในอดีต ที่จัดแสดงอยู่ภายในพิพิธภัณฑ์
กิจกรรมน่าสนใจภายในวัดโพธิ์

          วัดขุนอินทประมูล ตั้งอยู่ที่ ต. บางพลับ อ. โพธิ์ทอง จ. อ่างทอง มีประวัติเล่าขานว่าสร้างขึ้นมาตั้งแต่สมัยสุโขทัยตอนต้น ในรัชสมัยของพระยาเลอไท และถูกปล่อยทิ้งร้างไว้ และมีตำนานว่าในรัชสมัยพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศ นายอากรตำแหน่งขุนอินทประมูลได้ใช้ทรัพย์สินส่วนตัวบูรณะซ่อมแซมแต่มีข้อครหาว่ายักยอกเงินภาษีของรัฐมาสร้าง จึงถูกสอบสวนและลงโทษจนเสียชีวิต โดยร่างของขุนอินทประมูลถูกฝังไว้ในเขตพระวิหาร วัดนี้จึงได้ชื่อว่า วัดพระนอนขุนอินทประมูล (คาดว่าเป็นตำนานจากการค้นพบโครงกระดูกมนุษย์ในบริเวณด้านหลังองค์พระพุทธไสยาสน์เมื่อปี พ.ศ. 2541) ต่อมาในสมัยรัตนโกสินทร์ ปี พ.ศ. 2451 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 เสด็จประพาสลำน้ำมะขามเฒ่า ทรงแวะที่วัดแห่งนี้เพื่อนมัสการพระพุทธไสยาสน์ถึง 2 ครั้ง และโปรดฯ ให้มีการปฏิสังขรณ์วัดเรื่อยมา

อาคารเอนกประสงค์ – พระอุโบสถ (ไฮเทค)

          อาคารเอนกประสงค์ขนาดใหญ่ 3 ชั้น ที่สร้างไว้เพื่อใช้ประกอบศาสนพิธี ได้รับความสนใจจากประชนว่าเป็น โบสถ์ไฮเทค เนื่องจากมี บันไดเลื่อน ลิฟต์ และเครื่องอำนวยความสะดวกที่ทันสมัยสำหรับพระสงฆ์ และผู้สูงอายุ ให้สามารถขึ้นไปกราบไหว้พระในโบสถ์บริเวณชั้นที่ 2 ของอาคาร ได้
         ในส่วนของพระอุโบสถ์ ประดิษฐานพระประธาน คือ พระพุทธมหามงคลจินดาพลบพิธ ผนังโดยรอบมีภาพจิตรกรรมที่สวยงาม บริเวณด้านข้างของโบสถ์ จัดให้มีเบาะที่นั่ง/ที่นอน ขนาดกว้าง 1 เมตร บุฟองน้ำอย่างดี ซึ่งใช้ระบบไฮโดรลิกทั้งหมด สามารถกางออกมาและเก็บเข้าไปติดผนังเหมือนเดิมได้
          ส่วนบริเวณชั้นที่ 3 จัดทำขึ้นสำหรับเป็นที่พักของพระผู้ใหญ่โดยเฉพาะ

          วัดพระธาตุเชิงชุมวรวิหาร ตั้งอยู่ ถ.เจริญเมือง อ.เมือง จ.สกลนคร สร้างขึ้นเมื่อใดไม่ปรากฏหลักฐานชัด แต่มีเรื่องราวเกี่ยวข้องกับคติการบูชารอยพระพุทธบาทผ่านตำนานอุรังคธาตุ ที่กล่าวถึงกำเนิดพระธาตุเชิงชุมไว้ว่า ในสมัยพุทธกาลเมื่อพระพุทธองค์พร้อมพระอรหันตสาวก ได้เสด็จโปรดสัตว์และประทับรอยพระพุทธบาทตามสถานที่ต่าง ๆ ในแถบลุ่มน้ำโขง เมื่อเสด็จมายังเมืองหนองหารหลวงซึ่งสันนิษฐานว่าคือ เมืองสกลนคร ปัจจุบัน องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ประทับรอยพระบาททับซ้อนลงบนรอยพระพุทธบาทของพระพุทธเจ้าในอดีตทั้ง 3 พระองค์ ได้แก่ พระกกุสันโธพุทธเจ้า พระโกนาคมนพุทธเจ้า และพระกัสสปพุทธเจ้า ที่ได้เคยเสด็จมาประทับรอยพระบาทไว้แล้วในบริเวณที่ เรียกว่า ภูน้ำลอด ซึ่งสันนิษฐานว่าคือบริเวณที่ตั้งของพระธาตุเชิงชุมในปัจจุบัน พระยาสุวรรณกิงคารผู้ครองเมืองหนองหารหลวงจึงโปรดให้ก่ออบมุง (อุโมงค์) ครอบรอยพระบาทดังกล่าวไว้ จึงเป็นที่มาของนาม พระธาตุเชิงชุม ซึ่ง เชิงชุม หมายถึง การมีรอยเท้ามาชุมนุมกันอยู่

วิหารใกล้พระธาตุเชิงชุม

พระวิหารประดิษฐาน หลวงพ่อองค์แสน เป็นพระพุทธรูปปูนปั้นลงรักปิดทอง ปางมารวิชัย ศิลปเชียงแสน เป็นพระพุทธรูปคู่บ้านคู่เมืองของชาวสกลนคร ปัจจุบันมี 2 องค์ ด้านหน้านั้น คือ หลวงพ่อองค์แสนองค์เดิม ส่วนด้านหลัง คือ หลวงพ่อองค์แสนที่สร้างขึ้นใหม่ ซึ่งถูกสร้างขึ้นเมื่อครั้งที่บูรณะวัดครั้งใหญ่ และประดิษฐานไว้ที่ด้านหลังหล่อพ่อองค์เดิมเพื่อรอทุบหลวงพ่อองค์เดิมทิ้ง แต่เกิดปาฏิหาริย์ ทำให้ไม่สามารถทุบทิ้งได้ ในเวลาต่อมาจึงประดิษฐานหลวงพ่อองค์แสนทั้งสององค์ไว้ในลักษณะเดิม

หลวงพ่อองค์แสนอันศักดิ์สิทธิ์เป็นที่เคารพนับถือ และเป็นศูนย์รวมจิตใจของพุทธศาสนิกชนในจังหวัดสกลนคร ทุกวันพระในตอนค่ำจะมีประชาชนไปบูชากราบไหว้พระธาตุ และหลวงพ่อองค์แสนเป็นจำนวนมาก

          วัดนางสาว ตั้งอยู่ริมแม่น้ำท่าจีน ต. ท่าไม้ อ. กระทุ่มแบน จ. สมุทรสาคร เป็นวัดเก่าแก่ที่ไม่มีหลักฐานว่าสร้างมาตั้งแต่สมัยใด คาดว่าน่าจะสร้างในสมัยกรุงศรีอยุธยาตอนปลาย โดยสันนิษฐานจากลักษณะของพระอุโบสถที่มีฐานแอ่นโค้งแบบท้องเรือสำเภาได้ที่นิยมสร้างกันในสมัยนั้น

          มีเรื่องเล่ากันมาว่า ในสมัยนั้นที่จังหวัดสมุทรสาครยังเป็นเมืองสาครบุรี เมืองชายฝั่งทะเลตอนใต้ของกรุงศรีอยุธยา มีชาวไทยกลุ่มหนึ่งอพยพหนีภัยสงครามมาถึงวัดร้างอยู่ริมแม่น้ำท่าจีน ในบริเวณนั้นมีโบสถ์เก่าอยู่หลังหนึ่งเป็นโบสถ์ที่ทึบมากไม่มีหน้าต่าง จึงได้พากันวิ่งเข้าไปหลบซ่อนตัวอยู่ ซึ่งในกลุ่มนั้นมีหญิงสาวสองคนเป็นพี่น้องกัน ที่ตั้งจิตอธิษฐานไว้ว่าหากรอดพ้นจากภัยอันตรายครั้งนี้จะบูรณะซ่อมแซมโบสถ์ และสร้างวัดให้ใหม่

          หลังจากปลอดภัยจากอันตราย สงครามสงบลง หญิงสาวสองพี่น้องทำมาหากินจนเริ่มมีฐานะจึงคิดจะบูรณะโบสถ์และวัดตามคำอธิษฐาน แต่คนพี่เห็นว่าโบสถ์นั้นเก่ามากแล้วยากแก่การบูรณะซ่อมแซม เมื่อต่อมาได้แต่งงานและย้ายไปอยู่กับสามี จึงได้สร้างวัดขึ้นใหม่ คือ วัดกกเตย แต่ชาวบ้านมักจะเรียกว่า วัดพี่สาว (ปัจจุบันไม่มีแล้ว) ส่วนหญิงคนน้องที่ครองตัวเป็นโสด และมุ่งมั่นบูรณะโบสถ์พร้อมสร้างวัดใหม่ดังคำที่ตั้งจิตอธิฐานไว้จนสำเร็จ ชาวบ้านจึงตั้งชื่อว่า วัดพรหมจารี เพื่อเป็นอนุสรณ์แก่หญิงสาวผู้น้อง แต่คนส่วนใหญ่มักจะ เรียกว่า วัดน้องสาว ต่อมาได้กลายมาเป็น วัดนางสาว ในปัจจุบัน

วิหารคู่: วิหารหลวงพ่อดำ และวิหารหลวงพ่อป่าเลไลยก์
          วิหารขนาดใหญ่ หันหน้าเข้าแม่น้ำท่าจีน ด้านหน้าวิหารคู่มีรูปปั้นยักษ์ยืนถือกระบองตัวใหญ่ ภายในวิหารแต่ละหลังประดับตกแต่งด้วยกระจกสีเป็นลวดลายวิจิตรสวยงาม มีบันไดขึ้นไปสักการะพระพุทธรูปที่ประดิษฐานไว้ในแต่ละหลัง โดยเมื่อหันหน้าเข้าวิหาร ด้านซ้ายจะเป็นหลวงพ่อป่าเลไลยก์ ส่วนด้านขวาเป็นหลวงพ่อดำ

          หลวงพ่อดำซึ่งเป็นพระพุทธรูปเก่าแก่อายุนับหลายร้อยปี ซึ่งมีอิทธิฤทธิ์อภินิหารจนเป็นที่เล่าขานของคนทั่วไป คนที่ประพฤติปฏิบัติตนเป็น คนดี คิดดี พูดดี และทำดี ทำ มาหากินโดยสุจริตและไม่เบียดเบียนผู้อื่น มาขอพรขอโชคลาภ ส่วนใหญ่จะประสบความสำเร็จ ทุกครั้ง เป็นที่น่าอัศจรรย์ยิ่งนัก จึงเป็นที่นับถือและสักการะของประชาชนทั่วไปทั้งจังหวัดสมุทรสาครและจังหวัดใกล้เคียง

          วัดพระบรมธาตุสวี ตั้งอยู่ที่ ต.สวี อ.สวี จ.ชุมพร ใกล้กับคลองสวี บนพื้นที่ประมาณ 1 ไร่ 1 งาน 30 ตารางวา มีตำนานถึงประวัติความเป็นมาตั้งแต่สมัยก่อนอยุธยา เป็นวัดเก่าแก่สร้างขึ้นคู่กับพระบรมธาตุสวี ภายในวัดมีบรรยากาศที่ร่มรื่น เงียบสงบ มีโบราณสถาน และสถาปัตยกรรมที่น่าสนใจ เช่น พระบรมธาตุสวี ศาลพระเสื้อเมือง และพิพิธภัณฑ์วัดพระบรมธาตุสวี

          มีตำนานเล่าว่า พระเจ้าศรีธรรมโศกราชพระองค์หนึ่ง (พระนามของกษัตริย์ผู้ปกครองนครตามพรลิงค์ หรือ นครศรีธรรมราช ช่วงสมัยพุทธศตวรรษที่ 17-19) พากองทัพกลับจากสงครามมาหยุดพักแรกที่วัดร้างแห่งหนึ่ง ซึ่งมีซากปรักหักพังเป็นกองอิฐดินเผาเกลื่อนกลาดทับถมกันอยู่ ในขณะนั้นมีกาเผือกกับกาฝูงหนึ่งบินมาจับกลุ่มอยู่ที่ซากอิฐดินเผาแล้วพากันวีปีกและส่งเสียงร้องขึ้นพร้อมกัน แม้จะไล่ไปกี่ครั้งก็กลับมาอีก พระเจ้าศรีธรรมโศกราช จึงทรงรับสั่งให้ทหารรื้อซากปรักหักพังออก พบองค์พระเจดีย์ใหญ่ยังเหลืออยู่ท่อนหนึ่งขุดดูภายในมีผอบทองบรรจุพระธาตุ จึงรับสั่งให้ก่อสร้างบูรณะพระเจดีย์องค์ขึ้นใหม่ แล้วนำเอาพระบรมธาตุเข้าบรรจุประดิษฐานไว้เช่นเดิม พระราชทานชื่อว่า พระบรมธาตุกาวีปีก ต่อมาคงเหลือแต่พระบรมธาตุกาวี และกร่อนเสียงเป็นพระบรมธาตุสวี ดังปัจจุบัน

          วันสันป่ายางหลวง ตั้งอยู่ในตัวเมืองตรงข้ามกับเทศบาลเมืองลำพูน เดิมเป็นวัดในศาสนาพรหมณ์ ภายหลังจากมีพระกัณฑ์พระโสภโณ พระอุตตโม พระเถระจากพม่าได้มาจำพรรษาเผยแผ่ศาสนาพุทธ ชาวบ้านเกิดความศรัทธาจึงเปลี่ยนมาเป็นวัดพุทธศาสนาแห่งแรกของแคว้นล้านนา ในปี พ.ศ. 1074 โดยมีชื่อเดิมว่า วัดขอมลำโพง 

          ต่อมาพระพุทธศาสนาได้เสื่อมลงตามกาลเวลา จนกระทั่งประมาณปี พ.ศ. 1202 ในรัชสมัยของพระนางจามเทวี  ปฐมกษัตริย์แห่งเมืองลำพูน จึงได้มีการฟื้นฟูบูรณะวัดสันป่ายางหลวง ด้วยการสร้างถาวรวัตถุและกำหนดเขตธรณีสงฆ์ขึ้นใหม่ พร้อมกับได้รับชื่อใหม่ว่า “วัดสันป่ายางหลวง” เพื่อให้สอดคล้องกับสภาพที่ตั้ง เนื่องจากในสมัยก่อนบริเวณดังกล่าวมีต้นยางขึ้นอย่างหนาทึบ

          ภายในวัดสันป่ายาง มีสถานที่สำคัญและสวยงามหลาย เช่น  วิหารพระเขียวโขง พระธาตุวัดสันป่ายาง วิหารพระพุทธบาทจำลอง เป็นต้น

          พระวิหารพระเขียวโขงสร้างขึ้นโดยอ้างอิงตำนานพื้นเมืองที่ปรากฏในคัมภีร์ชื่อ อานิสงส์ผางประทีป (ผ่างปะตี๊ด) ร่วมกับหลักธรรมทางพระพุทธศาสนา โดย ตำนานผางประทีปเล่าถึงตำนานเริ่มต้นของการตั้งความปรารถนาเป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้า 5 พระองค์ ที่ในอดีตกาลเกิดเป็นลูกนางกาเผือก เมื่อยังเป็นไข่ถูกลมพัดไปในที่ต่าง ๆ และมีสัตว์ 5 ชนิด คือ ไก่ นาค เต่า วัว และ หญิงชาวบ้าง (บ้างว่า ราชสีห์) เก็บรักษาและเลี้ยงดู ส่วนแม่กาเมื่อหาลูกไม่เจอก็ขาดใจตาย

          ตัวอย่าง สถาปัตยกรรมที่แฝงความเชื่อเรื่องผางประทีปและสะท้อนหลักธรรมทางพระพุทธศาสนา เช่น

• หลังคาพระวิหาร 5 ชั้น และ ช่อฟ้าด้านหน้า 5 ตัว หมายถึง พระเจ้า 5 พระองค์
• ช่อฟ้าด้านหลังวิหาร 3 ตัว หมายถึง ไตรสิกขา คือ ศีล สมาธิ ปัญญา
• ช่อฟ้าทั้งหมด 8 ตัวรวมกัน หมายถึง มรรค 8 แนวทางปฏิบัติของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเพื่อมุ่งสู่นิพพาน 
• กลางหลังคาพระวิหารมี เรือหงส์และฉัตร หมายถึง โลกุตตรธรรม หรือ นิพพาน ความสงบดับเย็นพ้นจากกิเลสตัณหา
• ด้านล่างพระวิหารมีรูปปั้นผางประทีป เปรียบเหมือนรังกาและกาเผือกนอนในรัง
• พระพรหมสี่หน้าที่ประทับบนหลังกา หมายถึง แม่กาเผือกที่ได้จุติเป็นท้าวสกุณาวกาพรหม ต้นกำเนิดตำนานผางประทีป
• บนราวบันไดมี รูปปั้นของไก่ หมายถึง แม่ไก่ที่เก็บไข่แม่กาเผือกมาเลี้ยงดูเป็นลูกจนเติบใหญ่ ซึ่งได้ตั้งจิตอธิษฐาน และเกิดใหม่จนบรรลุธรรมเป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์แรก มีพระนามว่า กกุสันโธ
• รูปปั้นนาคแผ่พังพาน 5 ตัว หมายถึง แม่พญานาคที่เก็บไข่แม่กาเผือกมาเลี้ยงดูเป็นลูกจนเติบใหญ่ ซึ่งได้ตั้งจิตอธิษฐาน และเกิดใหม่จนบรรลุธรรมเป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์ที่ 2 มีพระนามว่า โกนาคะมะโน 
• ในรูปปั้นนั้นพญานาคนั่งอยู่บนหลังเต่า หมายถึง แม่เต่าที่เก็บไข่แม่กาเผือกมาเลี้ยงดูเป็นลูกจนเติบใหญ่ ซึ่งได้ตั้งจิตอธิษฐาน และเกิดใหม่จนบรรลุธรรมเป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์ที่ 3 มีพระนามว่า กัสสะโป
• ด้านซ้ายและด้านขวามีรูปปั้นโคนอน หมายถึง แม่โคที่เก็บไข่แม่กาเผือกมาเลี้ยงดูเป็นลูกจนเติบใหญ่ ซึ่งได้ตั้งจิตอธิษฐาน และเกิดใหม่จนบรรลุธรรมเป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์พระสัมมาสัมพุทธเจ้าองค์ที่ 4 พระนามว่า โคตะโม
• สูงขึ้นไปมีรูปปั้นเทวดาคู่ยืนอยู่ที่ซุ้มประตู หมายถึง หญิงชาวบ้านที่ได้เก็บไข่แม่กาไปเลี้ยงดูจนเติบใหญ่ และจะได้จุติเกิดมาเป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้าองค์ที่ 5 คือ พระพุทธเจ้าศรีอริยะเมตไตรย

          วัดชลอ เป็นวัดเก่าแก่ตั้งแต่สมัยอยุธยาตอนปลาย สันนิษฐานว่าสร้างขึ้นราว พ.ศ. 2275 ในรัชสมัยพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศ ตั้งอยู่ริมคลองบางกอกน้อยตอนเหนือ หรือ เดิมเรียกว่า คลองลัดบางกรวย ที่เชื่อมต่อกับคลองอ้อมนนท์และคลองบางกรวยซึ่งขุดขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2081  ในรัชสมัยสมเด็จพระมหาจักรพรรดิ แห่งกรุงศรีอยุธยา

          บริเวณที่ตั้งของวัดชลอเป็นโค้งน้ำที่ไหลเชี่ยว และเป็นทางแยก จึงมักมีอุบัติเหตุเรือล่มและมีคนจมน้ำเสียชีวิตอยู่เสมอ จนมีตำนานเล่าว่า เมื่อพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศเสด็จพระราชดำเนินทางชลมารคผ่านคลองลัดบางกรวย ทรงทอดพระเนตรเห็นว่าบริเวณนี้น่าจะสร้างวัด เพื่อเป็นที่ยึดเหนี่ยวจิตใจของชาวบ้าน รวมถึงเป็นจุดสังเกตให้คนเรือได้ลดความเร็วและใช้ความระมัดระวังมากยิ่งขึ้นเมื่อมาถึงบริเวณนี้ ส่วนชื่อวัดชลอนั้น สันนิษฐานว่าได้รับพระราชทานนามจากพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศ ไม่ก็ว่ามาจากคำว่า ช้า และ รอ คือ หยุดรอดูว่าจะมีเรือมาจากทิศไหนบ้าง และกลายเป็นชลอในที่สุด

          วัดกลาง หรือ วัดกลางบุรีรัมย์ เป็นพระอารามหลวงชั้นตรีชนิดสามัญ สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย เดิมเป็นวัดร้าง มีประวัติเล่าว่าสมัยกรุงธนบุรี เจ้าพระยามหากษัตริย์ศึก (พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช – รัชกาลที่ 1) นำทัพไปปราบกบฏ และได้หยุดพักทัพที่บริเวณสระน้ำขนาดใหญ่ ซึ่งเชื่อกันว่าเป็นสระน้ำศักดิ์สิทธิ์ในวัดกลางบุรีรัมย์ และโปรดเกล้าให้ยกวัดร้างเป็นวัดมีพระสงฆ์ให้ชื่อว่า “วัดแปะใหญ่” ต่อมาในสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 5) ได้เปลี่ยนชื่อเป็น “วัดกลาง” และได้ยกฐานะเป็นพระอารามหลวงแห่งแรกของบุรีรัมย์เมื่อ พ.ศ. 2533

          บริเวณวัดยังมี สระสิงโต เป็นสระน้ำโบราณ ที่มีร่องรอยอารยธรรมขอม เชื่อว่าเป็นสระน้ำศักดิ์สิทธิ์ ซึ่งได้ใช้ทูลเกล้าฯ ถวายในพระราชพิธีถือน้ำพิพัฒน์สัตยา เมื่อครั้งมีพระราชพิธีเฉลิมพระชนมพรรษาพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ครบ 5 รอบ วันที่ 5 ธันวาคม พ.ศ. 2530

          วัดญาณเวศกวัน เป็นวัดราษฎร์ ตั้งอยู่ที่ ต.บางกระทึก อ.สามพราน จ.นครปฐม ถัดจาก ด้านหลังพุทธมณฑลเพียง 100 เมตร เริ่มจากการเป็นสำนักสงฆ์ สร้างขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2532 และจัดตั้งเป็นวัดในปี พ.ศ. 2537 สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย มี สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ประยุทธ์ ปยุตฺโต) เป็นเจ้าอาวาสองค์แรกจนถึงปัจจุบัน ด้วยคุณูปการด้านการเผยแพร่หลักธรรมพระพุทธศาสนา ทั้งการบรรยายและผ่านสื่อต่าง ๆ มากมาย ท่านจึงได้รับพระราชทานสถาปนาเป็น สมเด็จพระราชาคณะชั้นสุพรรณบัฏ ซึ่งเป็นสมเด็จพระราชาคณะรูปที่ 2 ที่อยู่นอกพระนคร (รูปแรก คือ สมเด็จพระพุฒาจารย์ (พุก) วัดศาลาปูน พระนครศรีอยุธยา ในสมัยรัชกาลที่ 5)

          วัดญาณเวศกวัน มีบรรยากาศไม่เหมือนวัดทั่วไป ภายนอกรอบรั้วปลูกไม้เลื้อยปกคลุม ภายในวัดรายล้อมด้วยต้นไม้น้อยใหญ่จนเป็นป่าขนาดย่อม สิ่งปลูกสร้างภายในวัดไม่มากนัก หลัก ๆ ประกอบด้วย

          พระอุโบสถ 2 ชั้น สีขาว ชั้นล่างโปร่งคล้ายใต้ถุน ใช้เป็นที่ประชุมจัดกิจกรรม ชั้นบนประดิษฐานพระประธาน นามว่า พระพุทธประธานญาณเวศกวโนดม หน้าตักกว้าง 59 นิ้ว ประดิษฐานและทำพิธีสมโภชเสร็จสิ้นเมื่อวันที่ 17 มกราคม 2542 ลักษณะของพระอุโบสถเรียบง่ายสะอาดตา ใช้สำหรับประกอบพิธีสงฆ์