ปันธรรม: 16 ตุลาคม 2566 ถึงเป็นเรื่องจริงเรื่องดี ก็ควรพูดให้ถูกเวลา 7 ตุลาคม 2566 วันนี้วันพระ วันงานที่มีคุณค่าสากล ขอเชิญเข้าร่วมพิธียกบาตรพระเกตุ ปันธรรม: 3 ตุลาคม 2566 อย่าถามถึงชาติกำเนิด จงถามถึงความประพฤติ 29 กันยายน […]
สพฺพํ ปรวสํ ทุกฺขํสพฺพํ อิสฺสริยํ สุขํ ประโยชน์ทั้งปวงที่อยู่ในอำนาจของผู้อื่น เป็นทุกข์ทั้งสิ้นอิสรภาพจากการขึ้นอยู่กับสิ่งใด เป็นสุขทั้งสิ้น ประโยชน์ทั้งปวงที่อยู่ในอำนาจของผู้อื่น นั้นเป็นทุกข์ คือ นำทุกข์มาให้ เพราะไม่อาจทำให้สำเร็จตามความปรารถนาของตนได้ อีกทั้งมีความไม่เที่ยงเป็นสภาวะ กล่าวคือ สิ่งใดไม่เที่ยง สิ่งนั้นเป็นทุกข์ นิพพาน เป็นสิ่งที่สลัดออกจากสิ่งไม่เที่ยง จึงเรียกว่าเป็น […]
น้ำหยดทีละหยดเต็มภาชนะได้ฉันใด บาปแม้สั่งสมทีละน้อยย่อมเต็มด้วยบาปฉันนั้น เราไม่ควรดูหมิ่นบาปว่า บาปมีประมาณน้อยจะไม่มาถึง แม้หม้อน้ำยังเต็มด้วยหยาดน้ำที่ตกลงมาทีละหยาดได้ฉันใด คนพาลเมื่อสั่งสมบาปแม้ทีละน้อยๆ ย่อมเต็มด้วยบาปได้ฉันนั้น มาวมญฺเญถ ปาปสฺส น มตฺตํ อาคมิสฺสติ อุทพินฺทุนิปาเตน อุทกุมฺโภปิ ปูรติ อาปูรติ พาโล ปาปสฺส โถกํ โถกํปิ […]
ความเพียรที่พูนไป ย่อมเป็นไปเพื่อความฟุ้งซ่าน ความเพียรที่พร่องไปย่อมเป็นไปเพื่อความเกียจคร้าน เราจึงควรกำหนดความเพียรให้เสมอพอเหมาะ การทำความเพียร ควรเริ่มก่อตัวขึ้นในใจให้พร้อมและถูกต้องก่อน แล้วจึงขยายออกไปเป็นการกระทำภายนอกให้ประสานกลมกลืนกัน มิใช่ เมื่อคิดอยากทำความเพียร ก็สักแต่ว่าระดมใช้กำลังกายเอาแรงเข้าทุ่ม ซึ่งอาจกลายเป็นการทรมานตนเอง ทำให้เกิดผลเสียได้มาก การทำความเพียรจึงต้องสอดคล้องกลมกลืนกันไปกับธรรมข้ออื่นๆ ด้วย โดยเฉพาะสติสัมปชัญญะ ใช้ปัญญาดำเนินความเพียรให้พอเหมาะ ไม่ให้ตึง หรือ หย่อนเกินไป .เกร็ดเรื่องราว.ครั้งนั้น […]
ที่ควรช้าก็ช้า ที่ควรเร่งก็เร่ง ผลที่หมายจึงจะสำเร็จบริบูรณ์ โย ทนฺธกาเล ตรติ ตรณีเย จ ทนฺธติสุกฺขปณฺณํว อกฺกมฺม อตฺถํ ภญฺชติ อตฺตโน ฯโย ทนฺธกาเล ทนฺเธติ ตรณีเย จ ตารยิสสีว รตฺตึ […]
อโมฆํ ทิวสํ กยิรา อปฺเปน พหุเกน วายํ ยํ วิวหเต รตฺติ ตทูนนฺตสฺส ชีวิตํ ควรทำวันและคืนไม่ให้ไร้ประโยชน์ เพราะวันคืนล่วงไปเท่าใด ชีวิตของสัตว์ก็ล่วงไปเท่านั้น เกร็ดเรื่องราว ธรรมบทนี้เป็นสุภาษิตส่วนหนึ่งของท่านพระสิริมัณฑเถระ ว่าด้วยการใช้เวลาให้เป็นประโยชน์ ดังนี้: ชราภาพ โรคภัย […]
อนิพฺพินฺทิยการิสฺส สมฺมทตฺโต วิปจฺจติ ทำเรื่อยไป ไม่ท้อถอย ผลที่ประสงค์จะสำเร็จสมหมาย เกร็ดเรื่องราว เอกปทชาดกความเพียรทำให้เกิดประโยชน์หลายอย่าง เมื่อครั้งพระพุทธเจ้าประทับอยู่ ณ พระเชตวันมหาวิหาร มีกุฎุมพีชาวสาวัตถี ผู้เป็นบิดาพาบุตรมาเข้าเฝ้า เนื่องจากวันหนึ่งบุตรที่นั่งอยู่บนตักได้ถามปัญหาถึงประตูไปสู่ประโยชน์ เขาคิดว่า ปัญหานี้เป็นพุทธวิสัย คนอื่นน่าจะไม่สามารถแก้ปัญหานั้นได้ […]
เกิดมาแล้วในชาตินี้ ควรสร้างความดีงามให้มาก ยถาปิ ปุปฺผราสิมฺหา กยิรา มาลาคุเฬ พหู เอวํ ชาเตน มจฺเจน กตฺตพฺพํ กุสลํ พหุํ ช่างดอกไม้ ร้อยพวงมาลัยได้มากมาย จากกองดอกไม้กองหนึ่ง ฉันใด คนเราเกิดมาแล้วในชาตินี้ ควรสร้างความดีงามให้มาก ฉันนั้น […]
ความรู้จักประมาณ ทำให้สำเร็จประโยชน์ทุกเมื่อ มตฺตญฺญุตา สทา สาธุความรู้จักประมาณ ทำให้สำเร็จประโยชน์ทุกเมื่อ เกร็ดเรื่องราวอรรถกถา คิชฌชาดกว่าด้วย ผู้ไม่ทำตามคำสอนย่อมพินาศ พระศาสดา เมื่อประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน ทรงปรารภภิกษุว่ายากซึ่งเป็นลูกผู้ดีคนหนึ่ง แม้บวชในศาสนาที่จะนำออกจากทุกข์ […]
กมฺมุนา โหติ พฺราหฺมโณ คนจะประเสริฐก็เพราะการกระทำความประพฤติ เกร็ดเรื่องราว: นามสิทธิชาดก ว่าด้วย ชื่อไม่เป็นของสำคัญ กาลครั้งหนึ่ง พระโพธิสัตว์ได้เกิดเป็นอาจารย์ทิศาปาโมกข์อยู่ในเมืองตักสิลา มีศิษย์คนหนึ่งชื่อว่า ปาปกะ (นายบาป) เขาคิดว่าชื่อเขาไม่เป็นมงคล จึงไปหาอาจารย์เพื่อให้ตั้งชื่อใหม่ อาจารย์บอกให้เขาไปหาชื่อที่ตัวเองชอบแล้วจะเปลี่ยนชื่อใหม่ให้ เขาออกเดินทางเพื่อไปหาชื่อใหม่ เมื่อถึงเมืองแห่งหนึ่งซึ่งมีงานศพพอดี จึงถามถึงชื่อคนตาย เหล่าญาติบอกเขาว่าคนตายชื่อว่า […]
ทนฺโต เสฏฺโฐ มนุสฺเสสุ(ทันโต เสฏโฐ มนุสเสสุ) ในหมู่มนุษย์นั้น ผู้ที่ฝึกแล้วเป็นผู้ประเสริฐ ชีวิตที่มีการศึกษา คือ เรียนรู้ ฝึกหัด พัฒนาอยู่เรื่อย จะเป็นชีวิตที่ประเสริฐ เรียกว่า “ชีวิตประเสริฐ เกิดจากการศึกษา” เกร็ดเรื่องราว: ครั้งหนึ่งเมื่อพระพุทธเจ้าเสด็จไปยังนครหลวงแห่งแคว้นวังสะ พระนางมาคันทิยาให้สินจ้างแก่คนในเมืองให้ไปรุมด่าพระสมณโคดม พระอานนท์ที่ตามเสด็จด้วยกราบทูลให้ไปที่เมืองอื่นก็ไม่เสด็จไป […]
มา ชาตึ ปุจฺฉ จรณญฺจ ปุจฺฉ ถามถึงชาติกำเนิดไปก็เท่านั้น ถามความประพฤติ (ศีล) สำคัญกว่า จงดูแต่ไฟเถิด แม้จะเกิดจากไม้ต่างชนิด แต่ก็มีเปลวแสงและสีเหมือนกัน บุคคลผู้ฉลาด มีความเพียร รู้จักกีดกันบาปด้วยความละอาย แม้จะเกิดในตระกูลต่ำ ก็เป็นอาชาไนยได้
สพฺเพ ธมฺมา นาลํ อภินิเวสาย สิ่งทั้งปวงไม่ควรยึดมั่นถือมั่น ท่านพุทธทาสถอดความพระพุทธภาษิตนี้ ตามวาทะของท่านเองว่า “ไม่มีอะไรที่น่าเอา ที่น่าเป็น” พระพุทธเจ้าทรงยืนยันไว้ในหลายที่หลายแห่งว่า พระองค์ทรงสอนอยู่ 2 เรื่องเท่านั้น คือ เรื่อง ทุกข์ กับเรื่อง การดับทุกข์ ฉะนั้น ถ้าผู้ใดรู้ถึงคำสอนของพระองค์ […]